Tại sao các nhà máy thực phẩm cần quan tâm đến các điểm tiêu thụ khí nén?
Trong sản xuất thực phẩm, khí nén tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với sản phẩm, vật liệu bao gói cũng như các bề mặt thiết bị; mức độ sạch của khí nén ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn và tính tuân thủ của sản phẩm cuối cùng. Tiêu chuẩn GMP quy định rõ: khí nén sử dụng trong các công đoạn thổi làm sạch, vận chuyển, trộn, chiết rót… phải đáp ứng cấp độ sạch tương ứng, nhằm ngăn ngừa ô nhiễm bởi vi sinh vật, dầu, hơi nước và các hạt bụi.
Yêu cầu cốt lõi của GMP đối với khí nén sạch
Theo quy chuẩn GMP hiện hành, khí nén cấp thực phẩm phải đáp ứng các chỉ tiêu cơ bản sau:
- Hàm lượng vi sinh vật ≤ 1 CFU/ m³ (Khu vực quy trình vô trùng có yêu cầu nghiêm ngặt hơn)
- Hàm lượng dầu tổng cộng ≤ 0,01 mg/ m³ (bao gồm sương dầu và dầu ở trạng thái khí)
- Đường kính hạt bụi ≤ 0.3 μm, nồng độ ≤ 2000 hạt/ m³
- Nhiệt độ điểm sương ≤ -40℃ (Điểm sương dưới áp suất), ngăn ngừa sự phát sinh vi sinh vật trong nước ngưng tụ
Yếu tố then chốt trong thiết kế điểm sử dụng khí
Điểm sử dụng khí nén là trung tâm điều khiển ở đầu cuối của hệ thống khí nén; khi thiết kế cần cân nhắc đồng thời các yếu tố về chức năng, khả năng thẩm định và tính dễ bảo trì:
- Vị trí chính xác: Đặt gần vị trí làm việc thực tế, giảm chiều dài đường ống nhánh và tổn thất áp suất;
- Lọc cuối nguồn: Căn cứ vào phân cấp rủi ro của quy trình để bố trí bộ lọc tiệt khuẩn có kích thước lỗ 0,01 μm;
- Giao diện giám sát: Trang bị sẵn các cửa lấy mẫu áp suất, điểm sương, hàm lượng dầu và vi sinh;
- Chất liệu tuân thủ quy định: Bề mặt tiếp xúc được làm bằng thép không gỉ 316L, độ nhám bề mặt bên trong Ra≤ 0.8 μm, xử lý thụ động.
Những cân nhắc đặc biệt trong quy trình vô trùng
Trong các quy trình như chiết rót vô trùng, đông khô và vận hành trong buồng cách ly, khí nén phải được cung cấp thông qua hệ thống làm sạch riêng biệt, đồng thời thực hiện định kỳ các thử nghiệm thách thức vi sinh và kiểm tra tính toàn vẹn. Tất cả các điểm sử dụng khí cần được đưa vào quy trình vệ sinh và khử khuẩn, bảo đảm phù hợp với cấp độ sạch của môi trường, ngăn ngừa triệt để các con đường gây ô nhiễm chéo.